أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
366
قانون ( فارسى )
نسخه : نشادر يك جزء ، بارزد يك چهارم جزء ، مردار سنگ سفيد شده يك جزء و يك سوم جزء ، روغن كهنه شدهء زيتون يك جزء و دو سوم جزء . همه را درهم بسرش و از آن بر خراج بمال ! اگر اين داروها در رسانيدن خراج و چرك و ريم بيرون آوردن از آن بهره ندادند - چنان كه سابقا اشاره كرديم - بايد كار را به دست دريدن و داغ گذاشتن واگذار كنى . خراجهاى درونى علاج خراجهاى درونى را بايد وسيلهء پاكسازى بيمار انجام دهى ، بويژه وقتى كه خلط مرارى بيرون ريخته با مدفوع و موادى كه با ادرار ريزش كردهاند نشان از آن داشتند كه خون در سراسر بدن بد و ناپسند است . اگر نشانيهاى چنين بدخبرى از مدفوع و ادرار فروكش كردند و نشانى از خوبى همراه داشتند و خون بد فقط همان قدر بوده كه طبيعت به سوى خراج فرستاده است ، بايد به علاج خراج بپردازى . اگر بيمار پاكسازى شد ، بايد دمل درونى را به وسيلهء داروهاى ميانگين در تأثيربخشى به پختگى برسانى . مثلا بيمار شراب كممايه و لطيف را كمكم بخورد . و اگر خراج درونى سرسختى مىكند و به آسانى به رسايى نمىرسد ، بيمار را وسيلهء داروهاى نرمكنندهء خشكاننده معالجه كن ! كه عبارتند از : مرّ ، دارچين و انواع ديگ ابزارها . و بعد از تناول اين داروها شراب كممايه - كه رنگش به سپيدى بزند - بخورد . داروهاى تركيبى كه براى رسانيدن دمل درونى مفيدند عبارتند از : ترياق ، مثروديطوس و امروسيا . فصل دوازدهم دمل دمل نيز از جنس خراج است و اكثرا سبب پيدا شدن دمل از بدهضمى و از حركت كردن بر شكم سيرى و حالات شبيه آن است . دمل تا در ژرفاتر باشد بدتر است . علاج دمل هرگاه ديدى كه دمل بر رويهء بدن پيدا شده است ، تا تقريبا سه روز عين داروهاى علاج ورم گرم را به كار ببر ! بعد از آن كوشش كن كه دمل تحليل برود - كه البته كمتر احتمال دارد تحليل برود - و اگر تحليل نرفت به پخته گردانيدنش همت گمار ! نكند علاج دمل را به اهمال بسپارى و بدان اهميت ندهى . ممكن است و بارها اتفاق افتاده كه دمل به خراجى بزرگ تبديل شده است .